Ẩm thực Hà Nội nhiều lần được truyền thông quốc tế gọi tên, từ phở, bún chả tới cà phê trứng. Đằng sau những món tưởng như bình dị ấy là sự tinh tế trong cách chọn nguyên liệu, pha nước dùng và bày biện đã đúc kết qua nhiều thế hệ.
Nếu bạn lần đầu tới thủ đô, hoặc đơn giản là muốn ăn cho "đúng chất Hà Nội", đây là 13 món nhất định nên thử, kèm vài gợi ý nhỏ để chuyến ăn uống trọn vẹn hơn.
Phở
Nếu chỉ được chọn một món để gọi tên Hà Nội, phần lớn người ta sẽ chọn phở. Nước dùng ninh từ xương bò nhiều giờ, trong và ngọt thanh, thoảng mùi quế hồi và gừng nướng. Bánh phở mềm, thịt bò chín hoặc tái, rắc thêm hành lá và chút tiêu là đủ ấm bụng cả buổi sáng.
Phở Hà Nội từng nhiều lần được CNN xếp vào danh sách những món ngon nhất thế giới. Người Hà Nội ăn phở khá tối giản, ít khi vắt nhiều chanh hay cho tương ớt át vị, để giữ trọn cái ngọt của nước dùng.
Bún chả
Bún chả là món trưa kinh điển. Thịt ba chỉ và chả viên nướng trên than hoa cho cháy cạnh, thả vào bát nước chấm chua ngọt pha loãng cùng đu đủ, cà rốt ngâm. Bạn nhúng bún và rau sống vào bát nước chấm ấy, ăn tới đâu chấm tới đó.
Năm 2016, Tổng thống Mỹ Barack Obama từng ngồi ăn bún chả ở Hà Nội, và hình ảnh đó đưa món ăn này lên báo khắp thế giới. Gọi thêm một đĩa nem cua bể giòn rụm là đủ một bữa trưa đúng điệu.
Bún thang
Bún thang được mệnh danh là "Thăng Long đệ nhất bún", thường xuất hiện trong những dịp tươm tất. Một bát chuẩn cần tới gần hai chục loại nguyên liệu: giò lụa thái chỉ, trứng tráng mỏng, thịt gà xé, củ cải khô, tôm he, rau răm, tất cả xếp gọn gàng như một bức tranh.
Nước dùng trong veo, ngọt từ gà và tôm. Người sành ăn còn thêm chút mắm tôm và tinh dầu cà cuống để dậy mùi, dù phiên bản nhẹ nhàng hơn cũng đã rất ngon.
Chả cá Lã Vọng
Chả cá là món gần như phải ăn tại chỗ mới đã. Cá lăng tẩm nghệ và riềng, nướng sơ rồi rán lại ngay trên chảo nóng đặt giữa bàn, ăn kèm thì là, hành lá, bún, lạc rang và mắm tôm vắt chanh.
Món này có lịch sử cả trăm năm và từng được truyền thông quốc tế đưa vào danh sách những trải nghiệm ẩm thực nên thử một lần. Cái thú của chả cá nằm ở chỗ vừa rán vừa ăn, miếng cá nóng giòn quyện với rau thơm và vị mắm tôm đậm đà.
Bánh cuốn Thanh Trì
Bánh cuốn Hà Nội tráng mỏng như tờ giấy, mềm mượt, bên trong cuộn nhân thịt băm và mộc nhĩ. Rắc thêm hành phi vàng ruộm, chấm cùng nước mắm pha có vài lát chả quế là tròn vị.
Đây là món sáng nhẹ nhàng, dễ ăn, hợp cả với người không quen đồ nhiều dầu mỡ. Nhiều quán tráng bánh ngay tại chỗ, nóng hổi đưa ra tận bàn.
Bún riêu và bún ốc
Bún riêu, bún ốc là bộ đôi món nước dân dã mà gây nghiện. Nước dùng nấu từ cua đồng và cà chua, chua dịu, dậy mùi giấm bỗng. Bún ốc thêm những con ốc giòn sần sật, bún riêu có gạch cua béo và đậu rán.
Bún riêu cua từng được CNN nhắc tới trong nhóm những món ăn hấp dẫn của châu Á. Một bát nóng vào ngày se lạnh, thêm chút mắm tôm và rau sống, là cách nhiều người Hà Nội bắt đầu hoặc kết thúc một ngày.
Miến lươn
Miến lươn là món đậm đà mà thanh, hợp cho cả bữa sáng lẫn bữa xế. Lươn được làm sạch, có thể om mềm hoặc rán giòn, ăn cùng miến dai, hành phi, rau răm và lạc rang. Bạn có thể chọn miến nước húp ấm bụng, hoặc miến trộn đậm vị hơn.
Vị ngọt tự nhiên của lươn quyện với nước dùng trong là điểm khiến nhiều người quay lại. Đây cũng là món bổ dưỡng, dễ ăn với nhiều lứa tuổi.
Bánh mì
Bánh mì có ở khắp Việt Nam, nhưng bánh mì Hà Nội có nét riêng: vỏ giòn, ruột dày vừa phải, nhân pate gan, giò chả, dưa góp và rau mùi. Một ổ nóng buổi sáng là bữa ăn nhanh gọn mà vẫn đủ chất.
Bánh mì Việt Nam từng được nhiều tạp chí như National Geographic ca ngợi và xếp vào nhóm những món bánh kẹp ngon nhất thế giới. Bạn sẽ thấy xe bánh mì ở gần như mọi ngã tư, và đây cũng là món dễ mua mang đi nhất khi vội.
Bánh tôm Hồ Tây
Bánh tôm là món ăn chơi gắn với khung cảnh Hồ Tây, phổ biến từ những năm 1930. Tôm tươi để cả vỏ, phủ lớp bột pha đậu xanh chiên giòn rụm, ăn nóng cùng rau sống và nước chấm chua ngọt. Vừa ăn vừa ngắm hồ là một buổi chiều rất Hà Nội.
Món này hợp để nhâm nhi và chia sẻ cùng bạn bè hơn là ăn no. Một đĩa bánh tôm và vài câu chuyện là đủ vui.
Chả rươi
Chả rươi là đặc sản theo mùa, thường chỉ rộ vào cuối thu đầu đông. Rươi trộn cùng thịt băm, trứng, thì là và đặc biệt là vỏ quýt thái nhỏ, rán vàng thơm phức. Chính vỏ quýt tạo nên hương vị độc đáo khó lẫn.
Vì chỉ có theo mùa nên với nhiều người, được ăn chả rươi đúng dịp là một cái thú riêng. Nếu tới Hà Nội vào mùa lạnh, đừng bỏ lỡ.
Cốm
Cốm là đặc sản mùa thu Hà Nội, mang hương vị thanh tao, dịu mát. Những hạt cốm xanh dẻo, gói trong lá sen thơm, là thức quà gắn với ký ức nhiều người. Từ cốm tươi ăn cùng chuối tiêu, tới chả cốm, bánh cốm, mỗi món một cách thưởng thức.
Nếu ghé Hà Nội vào độ tháng tám, tháng chín âm lịch, bạn dễ bắt gặp gánh cốm trên phố. Đây cũng là món quà mang về ý nghĩa.
Cà phê trứng
Cà phê trứng là phát minh độc đáo của Hà Nội. Lòng đỏ trứng đánh bông cùng sữa đặc tạo thành lớp kem mịn, béo ngậy, phủ lên trên cà phê đậm. Vị ngậy của trứng làm dịu cái đắng của cà phê, uống nóng vào ngày lạnh thì khó quên.
Thức uống này từng được nhiều trang quốc tế giới thiệu như một trải nghiệm phải thử ở Hà Nội. Hãy uống chậm để cảm nhận lớp kem tan dần vào cà phê.
Sữa chua nếp cẩm
Để khép lại một bữa ngon, sữa chua nếp cẩm là lựa chọn được nhiều người yêu thích. Vị chua dịu của sữa chua hòa cùng nếp cẩm dẻo bùi, thêm chút béo ngậy, vừa thanh mát vừa lạ miệng. Màu tím của nếp cẩm cũng khiến món tráng miệng này hấp dẫn ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Món này có quanh năm, hợp ăn sau bữa chính hoặc lúc xế chiều. Một cốc mát lạnh là cách dễ chịu để kết thúc hành trình ăn uống.
Mẹo gọi món nhanh, không phải chờ
Hà Nội giờ cao điểm rất đông, nhất là các quán ngon. Vài mẹo nhỏ giúp bạn đỡ phải chờ:
- Đi sớm hoặc lệch giờ cao điểm, ví dụ ăn trưa trước 11h30 hoặc sau 13h.
- Với món đông khách, gọi mang đi để tránh xếp hàng chỗ ngồi.
- Nhiều quán hiện đã dán mã QR trên bàn để khách tự quét, xem ảnh món rồi gọi ngay tại chỗ, không cần đợi nhân viên ghi order. Cách này vừa nhanh, vừa tránh gọi nhầm món.
Nếu bạn là chủ quán và muốn khách gọi món nhanh gọn như vậy, OrderHub giúp bạn tạo menu QR đa kênh miễn phí: khách quét QR gọi món tại bàn, mang đi, giao hàng hay đặt chỗ, không cần phần cứng, không tốn chi phí khởi tạo.
Lời kết
Ẩm thực Hà Nội không nằm ở những bữa ăn xa hoa, mà ở sự tinh tế trong từng món bình dị. Mỗi món trong danh sách trên đều có cái duyên riêng, và cách tốt nhất để hiểu Hà Nội là ngồi xuống, gọi một suất, rồi từ từ thưởng thức.
Chúc bạn có những bữa ngon trọn vẹn ở thủ đô.
